Wraz z nadejściem przerw zimowych w szkołach, Inspekcja Transportu Drogowego (ITD) zainaugurowała cykl intensywnych działań kontrolnych w ramach corocznej inicjatywy „Bezpieczny Autokar – ferie 2026”. Głównym celem operacji jest eliminacja wszelkich zagrożeń w ruchu drogowym poprzez weryfikację pojazdów jeszcze przed ich wyjazdem w trasę. Harmonogram akcji został ściśle skorelowany z terminami ferii w poszczególnych regionach Polski, co pozwala na optymalne rozmieszczenie sił inspektorskich na terenie całego kraju.

Harmonogram zimowego wypoczynku i mobilizacja służb

Tegoroczny plan ferii zakłada trzy główne tury, z których pierwsza rozpoczęła się 19 stycznia i potrwa do 1 lutego, obejmując województwa mazowieckie, pomorskie, podlaskie, świętokrzyskie oraz warmińsko-mazurskie.

W drugim terminie, od 2 do 15 lutego, przerwę zimową zaplanowano dla uczniów z województw dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego, zachodniopomorskiego, małopolskiego oraz opolskiego.

Ostatnia grupa, składająca się z województw podkarpackiego, lubelskiego, wielkopolskiego, lubuskiego i śląskiego, będzie wypoczywać od 16 lutego do 1 marca. Rozpoczęcie każdej z tych tur wiąże się z automatycznym zwiększeniem aktywności ITD na kluczowych szlakach komunikacyjnych oraz w punktach zbiórek.

Kompleksowa weryfikacja stanu technicznego i wyposażenia

Podczas działań kontrolnych inspektorzy kładą szczególny nacisk na elementy pojazdów, które bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo pasażerów. Dokładnej ocenie poddawane są układy hamulcowe, kierownicze oraz zawieszenie, a także stan ogumienia i oświetlenia autokarów. Kontrola obejmuje również sprawdzenie oznakowania wyjść awaryjnych, posiadanie wymaganego wyposażenia oraz weryfikację dokumentacji, w tym zgodności danych w dowodzie rejestracyjnym ze stanem faktycznym i aktualności badań technicznych. Aby diagnoza była jak najbardziej precyzyjna, służby wykorzystują mobilne stacje diagnostyczne i specjalistyczny sprzęt pomiarowy, co umożliwia wykrycie nawet ukrytych usterek bezpośrednio na miejscu kontroli.

Nadzór nad kondycją i czasem pracy kierowców

Równolegle do sprawdzania pojazdów, ITD prowadzi rygorystyczne kontrole personelu prowadzącego autokary. Inspektorzy weryfikują uprawnienia zawodowe, ważność badań lekarskich i psychologicznych oraz każdorazowo badają trzeźwość kierowców. Kluczowym punktem jest analiza zapisów z tachografów, która pozwala na stwierdzenie, czy normy czasu pracy, wymagane przerwy i okresy odpoczynku są przestrzegane. Taki nadzór ma fundamentalne znaczenie dla zachowania koncentracji kierowców, zwłaszcza podczas wymagających przejazdów w trudnych warunkach zimowych na długich dystansach.

Procedury zgłaszania kontroli i konsekwencje

Służby prowadzą nadzór nie tylko w sposób doraźny na drogach, ale także na wyraźny wniosek zainteresowanych stron. Rodzice, opiekunowie oraz dyrektorzy szkół mogą ubiegać się o przeprowadzenie kontroli planowej przed wyjazdem, kontaktując się z właściwym Wojewódzkim Inspektoratem Transportu Drogowego z kilkudniowym wyprzedzeniem. Wykrycie poważnych uchybień może skutkować zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego, nałożeniem mandatu lub wszczęciem postępowania administracyjnego. W przypadkach skrajnych, gdy usterki techniczne lub stan kierowcy bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu, inspektorzy wydają bezwzględny zakaz dalszej jazdy do czasu usunięcia problemów lub podstawienia sprawnego pojazdu zastępczego.

Wnioski z ubiegłorocznych statystyk bezpieczeństwa

Potrzebę prowadzenia akcji „Bezpieczny Autokar” potwierdzają dane z poprzedniego roku. W trakcie ferii 2025 przeprowadzono 1759 kontroli, które zaowocowały zatrzymaniem 49 dowodów rejestracyjnych oraz nałożeniem niemal 200 mandatów karnych. Najpoważniejsze naruszenia dotyczyły awarii układów hamulcowych i kierowniczych, wycieków płynów, uszkodzeń szyb oraz niesprawnego oświetlenia. Odnotowano również jeden przypadek prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Statystyki te pokazują, że wzmożony nadzór jest niezbędnym narzędziem w procesie eliminowania niebezpiecznych pojazdów z dróg.

Dla zapewnienia spokojnej podróży eksperci przypominają o konieczności dostosowania planu wycieczki do warunków zimowych oraz limitów czasu pracy kierowcy. Autokary przewożące osoby do 18. roku życia muszą być czytelnie oznakowane żółtymi tablicami z czarnym symbolem dzieci. Pasażerowie mają obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa, jeśli pojazd jest w nie wyposażony, a bagaże nie mogą blokować przejść wewnątrz autokaru. Zachowanie ostrożności podczas postojów oraz kulturalne zachowanie niezakłócające pracy kierowcy są dodatkowymi czynnikami, które mają realny wpływ na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.